ما معمولا استفاده زیاد از اینترنت را یک مشکل واحد میبینیم و برای همه یک نسخه میپیچیم. اما تحقیقات جدید نشون میدن که ماجرا خیلی متنوعتر از این حرفهاست. استفاده مشکلساز از اینترنت شامل چندین زیرگونه مختلف است که هرکدام ریشه در مکانیسمهای عصبی و رفتاری متفاوتی دارند. این یعنی دو نوجوان با ظاهر رفتار مشابه، از نظر سیستم مغزی شرایط کاملا متفاوتی را تجربه میکنند. تمرکز صرف بر ساعتهای استفاده از گوشی کافی نیست. ما باید به الگوی رفتاری و ریشههای درونی این حضور دیجیتال توجه کنیم تا بتوانیم کمک دقیقتری ارائه دهیم.
فرض کنید یک نوجوان برای فرار از اضطراب اجتماعی به بازیهای آنلاین پناه میبرد و نوجوان دیگری برای پر کردن حس تنهایی توی شبکههای اجتماعی وقت میگذراند. هرچند هر دو مدت زیادی آنلاین هستند، اما ریشه عصبی و نیاز درونیشان کاملا با هم فرق دارد.
مطالعهای که در ژوئن ۲۰۲۶ در ژورنال روانشناسی و روانپزشکی کودک (JCPP) منتشر شده، به بررسی زیرگونههای استفاده مشکلساز از اینترنت و ویژگیهای عصبی-رفتاری متناظر پرداخته است.
این پژوهش نشان میدهد که این اختلال تکبعدی نیست و هر زیرگونه با تفاوتهای خاص در سیستم پاداش و تنظیم هیجانی مرتبط است.
نکات مهم
- استفاده مشکلساز از اینترنت شامل زیرگونههای متفاوتی است که توسط مکانیسمهای عصبی و رفتاری متفاوتی هدایت میشوند
- تفاوتهای زیستی و ساختار عصبی تعیین میکنند که نوجوان چطور درگیر فضای مجازی شود
- درمان و پیشگیری نیازمند نگاه فردیسازی شده است و نباید فقط به ساعتهای استفاده محدود شود
جمعبندی
مواجهه با چالشهای دیجیتال نوجوانان، نیازمند درک عمیقتری است. بدون اینکه بخوایم نسخهای بپیچیم، شناخت ریشههای متفاوت این رفتارها، امنترین مسیر را برای همراهی با آنها میسازد.